Projecten > Stedenbouw & Landschap Beeldkwaliteitsplan Houthalen-Helchteren

Beeldkwaliteitsplan Houthalen-Helchteren

OPDRACHTGEVER
Gemeente Houthalen-Helchteren, private eigenaars en ontwikkelaars

OPDRACHT
Opmaak Beeldkwaliteitsplan Houthalen-Helchteren.

DATUM
2017- 2019

IN SAMENWERKING MET
Ingenieursbureau France, Traject, studio BNL, IB
Lichtateljee, PURE experts

In 2017 is MOPurbandesign aangesteld om samen met de bewoners en stakeholders een beeldkwaliteitsplan op te maken voor het openbaar domein (pleinen, straten, stegen, een verkeersplan en het parkeerbeleid) van het centrum van Houthalen.

De heraanleg van deze openbare ruimte zal gerealiseerd worden over een periode van 10 jaar, door verschillende partijen: de Gemeente, AWV, private investeerders. Deze partijen hebben veel impact (financieel, programmatorisch, ontwerpmatig, …) op de realisatie van het ontwerp en moeten op één lijn gebracht worden. Als elkeen van deze partijen zijn eigen filosofie ontwikkelt over de heraanleg van het openbaar domein, dan zal en kan er geen eenheid zijn, laat staan een identiteit in het centrum van Houthalen.

Mensen vanaf dag 1 mensen actief betrekken in projecten die pas over 10 jaar gerealiseerd worden is niet eenvoudig. Willen we vandaag mensen meekrijgen dan moeten we ook de ruimte geven om zelf creatief te zijn, zelf met ideeën te komen. Dit kan zich vertalen in initiatieven en interventies van burgers en organisaties die een positieve dynamiek brengen in Houthalen en zijn publiek domein. Vandaag zijn er immers zoveel mogelijkheden die we als overheid en studiebureau niet meer kunnen vatten, dat we de bredere gemeenschap moeten betrekken.


a) ONTWERP IFV PROGRAMMA EN IFV GEBRUIK EN NIET OMGEKEERD

Vooraleer we beginnen ontwerpen vinden we het belangrijk hoe een ruimte zal gebruikt worden, hoe we willen dat de gebouwen functioneren, hoe het verkeerssysteem zal werken, welke visie we willen rond duurzaamheid, … Zonder deze aspecten is een beeldkwaliteitsplan immers pure beautification en tijdelijk van karakter. We willen een publieke ruimte die levendig is, die structurerend werkt, die de leesbaarheid bevordert en die vooruitziend is.

b) MOBILITEIT

We willen de voetganger en de fietser een prominente rol geven in het centrum. We bouwen een mobiliteitsverhaal op basis van het supermanzana-principe (rust, leefbaarheid, veiligheid en gezondheid als basis voor een duurzame mobiliteitsstrategie en een goede modal split) en het STOP-principe (hiërarchie: stappers, trappers, openbaar vervoer, auto).
- De voetganger via steegjes, brede voetpaden, integraal oversteekbare publieke ruimte, om zo de omliggende wijken nauwer te betrekken op het centrum en terug ruimte te geven aan het centrum.
- De fiets (en al zijn e-varianten) als vervoersmodus van de toekomst. De fiets heeft in omgevingen met een beperkte densiteit een enorme potentie om tot een duurzame modal split te komen. Het masterplan heeft al een bijzonder belangrijke barrière overwonnen door de onderdoorgang ter hoogte van het Cuppensplein. In het beeldkwaliteitsplan moet hierop verder gebouwd worden om de fietser alle ruimte te geven en een duidelijke en prominente plaats in de publieke ruimte, daarbij ook inspelend op veiligheidsaspecten (e-bikes), fietsstallingen, fietsonderhoudspunten, etc.
- Het openbaar vervoer moet een prominente rol spelen in de bereikbaarheid van het centrum en de relatie tussen de wijken. Vanuit het beeldkwaliteitsplan is het belangrijk een leesbare haltestructuur te creëren voor het openbaar vervoer en deze een structurerende plek te geven in de publieke ruimte. Waar mogelijk met aangepaste en geïntegreerde bushaltes.
- De auto is een belangrijke modus in de omgeving. Vanuit het masterplan worden parkeerclusters voorzien gerelateerd aan een mini-ringsysteem. We pleiten daarbij maximaal voor eenrichtingsverkeer, omdat dit rust brengt, ruimte creëert voor openbare ruimte en omdat dit de leesbaarheid bevordert.

c) PARKEREN

Parkeren is een belangrijk gegeven en ligt heel gevoelig. ‘Trial and error’ testen in situ is vaak een heel dankbare manier om draagvlak te creëren. Proberen, evalueren, bijsturen… Het reduceren van het parkeren in de publieke ruimte is een must in Houthalen. Het masterplan brengt daar al verschillende oplossingen naar voor, die verder besproken worden met bewoners en handelaars

d) ONDERHOUD EN BEHEER

De publieke ruimte moet ook onderhouden en beheerd worden. Vandaar dat in de keuze van materialen en straatmeubilair ook een grote eenheid zal worden gezocht ifv later efficiënt en economisch haalbaar beheer. We vertrekken daarbij dan ook van bestaande projecten waarop we verder bouwen zonder te vergeten waar het beter kan.

e) DUURZAAMHEID EN ENERGIE

De publieke ruimte hangt nauw samen met de gebouwde omgeving. Publieke ruimte mogen we niet gescheiden zien van de gebouwde omgeving (waterbeheer, energieproductie, …). Om tot een volwaardig en integraal duurzaam systeem te komen zal er dialoog nodig zijn tussen beide. Om het innovatief karakter van Houthalen kracht te kunnen bijzetten leggen we de ambities hoog: 30% groen, 10% energieproductie, enz. in een openbaar domein van 100.000 m² groot

f) ECOLOGIE EN GROEN

De gemeente Houthalen is omgeven door groen. We willen dit groen (minder verharding) doortrekken in het centrum. Hierbij leggen we de nadruk op de natuurlijkheid van groen. In vele projecten is groen herleid tot een steriel/kunstmatig gegeven: netjes afgemeten, rechte stammen, monocultuur, etc. Het groen in het centrum van Houthalen moet een stuk diverser en natuurlijker. Het groen moet ook duidelijke en leesbare linken trekken naar het groen in de omgeving.