Projecten > Strategie en Stedenbouw Conceptbegeleiding Stadsvernieuwingsproject Oostveld, Stad Eeklo

Conceptbegeleiding Stadsvernieuwingsproject Oostveld, Stad Eeklo

OPDRACHTGEVER
Stad Eeklo

OPDRACHT
Conceptbegeleiding voor het Stadsvernieuwingsproject "Oostveld"

DATUM
2015- 2018

IN SAMENWERKING MET
Oksigen Lab en VITO

 

De wijk Oostveld heeft een groot potentieel en draagt tegelijk heel wat maatschappelijke, ecologische en ruimtelijke uitdagingen in zich: leegstand en veroudering van patrimonium, vergrijzing, klimaat-verandering, verouderde wegenisinfrastructuur, betaalbaarheid van publieke diensten en infrastructuur,… Deze uitdagingen leven niet enkel in Oostveld maar in vele wijken in Vlaanderen.

A) AANPAK EN PROCES

In de eerste fase werd er tijdens focusgesprekken gepolst bij het bestuur, de administratie, de partners, de bewoners en andere actoren wat de noden zijn van de buurt maar ook waar er unieke opportuniteiten liggen. De focusgesprekken hielpen ook om tot kernthema’s te definiëren die in de daarop volgende workshops konden uitgediept worden.

In de eerste workshop werd samen gekomen tot krijtlijnen voor het project die doorheen de tweede workshop verder ontwikkeld werden tot een visie voor de wijk. In de derde en laatste workshop werd de visie voor de wijk concreet vertaald naar de deelsites en werden de vervolgstappen bepaald.
Het hele proces, doorheen stuurgroepen, collegevergaderingen en workshops, was tekenend voor een verschuiving van de verhouding tussen bewoners en het bestuur in het mogelijk maken van structurele veranderingen in een verouderende wijk. De echte vraagstukken en kansen werden duidelijk bepaald met de input van de partners en de bewoners. In dit proces speelt de overheid veeleer de facilitator. Zij moet de link leggen met andere instanties (hoger niveau) eerder dan zelf de strategie te bepalen.

B) EEN GELAAGDE EN GEDRAGEN VISIE VOOR DE WIJK

De wijk en specifieke projectsites werden gelezen vanuit de verschillende netwerken die er samenkomen. De biofysische lagen (energie en ecosysteemdiensten) en de maatschappelijke lagen (wonen, werken en ontmoeten) werden parellel onderzocht, en er werd gekeken hoe deze lagen samenkomen in een leesbare (infra)structuur.

1) Leesbare infrastructuur als drager van de buurt
De wijk wordt afgesloten van het centrum en de ontwikkelingen ten noorden (sport, zorg, scholen) door 2 belangrijke verkeersassen. Binnen de wijk is er geen duidelijke hiërarchie. In een eerste fase werd nagedacht hoe de wijk terug te verbinden en de stratenstructuur leesbaar te maken. Het profiel van de belangrijkste straten werd onderzocht en er werden scenario’s voor alternatieve profielen voorgesteld. Hierbij ging een bijzondere aandacht naar een toekomstgerichte wijk met veilige verbindingen voor de zachte weggebruiker (belang van de fiets).


2) Ecosysteemdiensten
De wijk bevat diverse soorten groen en open ruimten. Vandaag zijn deze ruimten versnipperd. Door de groene ruimten te verbinden en te versterken worden de wijk en zijn bewoners terug verbonden met het centrum en de gemeenschapsfuncties (sport, zorg, scholen) ten noorden. Er werden voorstellen uitgewerkt voor drie groenniveaus:

- Royaal groen inplanten in enkele cruciale straten die de dragers vormen van de wijk.
- Combinatie van groen en ander functies (ontmoeting, recreatie, waterbuffering, energiewinning, …) voor de grote structurerende lobben in de wijk zoals de zwembadsite en het Heldenpark.
- Alternatieven voor de grote privatieve groenpercelen die vandaag vaak onderbenut zijn en moeilijk te onderhouden. (moestuinen, speelzones, energiewinning, ...)


3) Wonen, ontmoeten en werken
Eeklo heeft het zoals vele kleinere steden moeilijk om haar centrum bedrijvig en levendig te houden. De ontwikkeling in Oostveld moeten niet met dit centrum concurreren maar vanuit een versterkte relatie het centrum voeden. Er werd voornamelijk ingezet op het verbeterde toonkwaliteit te verbeteren en daar waar mogelijk te verdichten. De grotere vrijgekomen ruimtes kunnen gebruikt worden om te experimenteren met andere (woon)modellen. Binnen de wijk bestaat ook een grote nood aan ontmoetingsplekken en maatschappelijk relevante functies. Er werd zowel op niveau van het openbaar domein, als op het niveau van de gebouwen gezocht naar een eigentijdse invulling op deze vraag.
Handel en werk kunnen, maar hierbij moet steeds afgetoetst worden of dit in overeenstemming is met de schaal van de wijk.

4) Energie
Het thema energie werd op een integrale manier behandeld en steeds in relatie tot andere aspecten zoals duurzaam landgebruik, mobiliteit, lokale voedselproductie, ...Er werd een visie ontwikkeld langs volgende assen:

- Identificeren wat best georganiseerd kan worden op het niveau van de stad Eeklo, wat op wijkniveau en wat op het niveau van de individuele kavels.

- Het verhogen van de energie-efficiëntie versus het aanbieden van duurzame en hernieuwbare energiebronnen. Er werd gezocht naar de optimale mix.

C) EN VERDER

- De samenleving wordt vandaag geconfronteerd met grote maatschappelijke en ecologische veranderingen. De wijk Oostveld zal ongetwijfeld mee transformeren maar is vandaag niet voorbereid op deze veranderingen.

Het project voor deze wijk is een grote opportuniteit om geïntegreerde antwoorden te ontwikkelen voor deze diverse uitdagingen, en op zoek te gaan naar duurzame synergiën tussen functies en actoren. Deze conceptstudie zien we dus niet alleen een katalysator voor een nieuwe dynamiek in de omliggende woonwijk, maar ook een testcase van mogelijke oplossingen voor de uitdagingen van de toekomst waarmee heel wat wijken in Vlaanderen worden geconfronteerd.

Duurzame oplossingen bieden aan de grote gelaagdheid aan vragenstukken die binnen deze Vlaamse wijken leven is onmogelijk geworden zonder nieuwe rol en verantwoordelijkheden voor de burger en het bestuur.


                                 “ We want to be part of the future, not of the past.”